Ý thức được nhiệm vụ đó, trong nhiều năm qua, công tác dân số - kế hoạch hoá gia đình đã được triển khai mạnh mẽ cả chiều sâu và rộng tới nhân dân và đã có sự chuyển biến rõ rệt cả về nhận thức và hành động, tuy nhiên tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết  thống vẫn còn sảy ra trong một số vùng miền như: Miền núi, vùng đồng bào dân tộc ít người , đồng bào dân tộc thiểu số.

Để giảm thiểu tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống chúng ta cần có giải pháp tuyên truyền các nguyên nhân và hệ lụy của việc tảo hôn và kết hôn cận huyết thống bằng nhiều các biện pháp tuyên truyền như truyền thông nhóm, truyền thông trên các đài truyền thanh, lồng ghép nội dung và sinh hoạt định kỳ các mô hình câu lạc bộ tại địa phương, truyền thông tư vấn trực tiếp tại hộ gia đình thông qua cộng tác viên, tình nguyện viên dân số. Nhằm cung cấp cập nhật kiến thức cho người dân hiểu về tác hại của việc tảo hôn và kết hôn cận huyết thống theo xu hướng tích cực.

Tảo hôn : là trường hợp kết hôn  một trong hai người là trẻ em hoặc là người chưa đến tuổi kết hôn (Theo pháp luật Việt nam quy định nam đủ 20 tuổi trở lên, nữ đủ 18 tuổi trở lên mới được đăng ký kết hôn).

Hôn nhân cận huyết thống: là hôn nhân nội tộc, chỉ những cặp hôn nhân trong cùng một nhóm thân tộc (họ hàng)  có mối quan hệ huyết thống với nhau theo dòng họ mẹ hoặc dòng họ bố.

Tảo hôn và Hôn nhân cận huyết thống là vi phạm đạo đức, vi phạm thuần phong, mỹ tục của người Việt Nam, là trái với đường lối của Đảng, là hủ tục lạc hậu và một trong những tệ nạn xã hội, đang ngăn cản việc thực hiện chương trình, mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, là trở lực thực hiện đường lối của Đảng về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Theo quy định của Điều 5 Luật HN&GĐ năm 2014, tảo hôn và hôn nhân cân huyết thống là một trong những hành vi bị cấm và sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý hình sự tùy vào mức độ vi phạm của hành vi.

Về xử lý vi phạm hành chính:

Điều 58, điều 59 Nghị định số 82/2020/NĐCP ngày 15/7/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã quy định như sau:

1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn.

2. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi kết hôn mặc dù đã có bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Toà án.

3. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau: Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc giữa những người có họ trong phạm vi ba đời;

Về xử lý Hình sự:

- Truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 183 (Bộ luật hình sự năm 2015) về tội tổ chức tảo hôn như sau: Người nào tổ chức việc lấy vợ, lấy chồng cho những người chưa đến tuổi kết hôn, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm.

- Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 145 BLHS năm 2015 về tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi.

Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 144 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm: Phạm tội 02 lần trở lên; Đối với 02 người trở lên; Có tính chất loạn luân; Làm nạn nhân có thai; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%; …..

Mức hình phạt cao nhất là từ 7 năm đến 15 năm tù.

 Tảo hôn và Hôn nhân cận huyết thống  gây ra nhiều hậu quả lâu dài và rất nghiêm trọng. Vì vậy, bài trừ nạn tảo hôn và Hôn nhân cận huyết thống là nhiệm vụ cấp bách vừa trước mắt, vừa lâu dài của cả hệ thống chính trị.

Thực tế đã chứng minh rằng, tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống để lại rất nhiều hệ lụy cho gia đình và xã hội, kết hôn sớm làm mất đi cơ hội học tập , việc làm, giảm chất lượng dân số, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Những đứa trẻ sinh ra từ những cặp vợ chồng hôn nhân cận huyết thống dễ có nguy cơ mắc các bệnh di truyền do sự kết hợp của các gen mang bệnh như bệnh : tan máu bẩm sinh , nhiễm sắc thể, khuyết tật, dị dạng hình thể. Hôn nhân cận huyết thống và tảo hôn còn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến dòng tộc, nòi giống…

Để nâng cao chất lượng dân số, giảm thiểu tình trạng tảo hôn và kết hôn cận huyết thống, xã Nhi Sơn có một số giải pháp sau:

- Thứ nhất là: Tiếp tục xây dựng đời sống văn hoá bản và hộ gia đình theo hướng tiến bộ,trên cơ sở kế thừa và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, từng bước đẩy lùi, xoá bỏ các hủ tục đặc biệt trong việc cưới, việc tang, lễ hội.

- Thứ hai là: Tạo điều kiện để người dân có thể tiếp cận với các nguồn vốn (các tổ vay vốn thuộc Hội Nông dân, Phụ nữ, Đoàn thanh niên, Hội cựu chiến binh…), khoa học kỹ thuật, nhân rộng các mô hình kinh tế có hiệu quả, chuyển dịch cơ cấu kinh tế… 

* Đối với mỗi người dân cần:

- Một là: Cần thực hiện tốt hương ước, quy ước của bản.

- Hai là: Phát huy tính tự quản của dòng họ, gia đình; vận động nhân dân không tảo hôn, kết hôn cận huyết thống.

- Ba là: Nâng cao vai trò, trách nhiệm của bản thân trong việc tuyên truyền chính sách pháp luật nói chung và chính sách dân số nói riêng.

- Bốn là: Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình cho giáo dục kỹ năng sống " Giáo dục giới tính và sức khoẻ sinh sản lứa tuổi vị thành niên".

Để thực hiện có hiệu quả, đồng bộ các giải pháp trên cần có sự tham gia vào cuộc của toàn xã hội và sự chủ động, tích cực của mỗi chúng ta để từng bước nâng cao chất lượng dân số, cải thiện sức khỏe cộng đồng trong thời gian tới  ./.

“ KHÔNG TẢO HÔN, KẾT HÔN CẬN HUYẾT THỐNG ĐỂ BẢO VỆ GIỐNG NÒI”